Đề xuất cấm bán thuốc lá trên sàn thương mại điện tử và siết quản lý thiết bị thuốc lá điện tử

Tiếp thu ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế vừa có báo cáo giải trình chi tiết. Cơ quan soạn thảo thống nhất việc bổ sung quy định cấm bán thuốc lá trên không gian mạng, đồng thời nghiêm cấm toàn diện các hoạt động kinh doanh thiết bị, linh kiện phục vụ lắp ráp thuốc lá điện tử.

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo, Bộ Y tế đã tiếp thu ý kiến của Bộ trưởng Bộ Công Thương để chỉnh lý quy định về các hành vi bị nghiêm cấm. Cơ quan soạn thảo thống nhất cấm bán thuốc lá bằng máy bán hàng tự động, bán trên không gian mạng, nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng số và các phương thức giao dịch điện tử khác. Song song đó, hành vi hút và bán thuốc lá tại những địa điểm có quy định cấm cũng sẽ bị xử lý nghiêm.

Đối với nhóm sản phẩm thế hệ mới, dự thảo luật quy định cấm hoàn toàn việc sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu thiết bị điện tử, cụm linh kiện, bộ phận rời và dung dịch dùng để lắp ráp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng các loại thuốc lá khác. Giải trình làm rõ hơn về khái niệm thuốc lá khác, đại diện Bộ Y tế cho biết nhóm này bao gồm các sản phẩm chứa nicotine như dạng túi ngậm, dạng hít, shisha và các sản phẩm chứa nicotine mới chưa thuộc phạm vi lưu hành hợp pháp.

Đại diện Bộ Y tế nhấn mạnh, việc quy định cấm bao trùm cả cụm linh kiện và dung dịch nhằm mục đích bao phủ toàn diện, ngăn chặn từ xa sự xuất hiện của các sản phẩm chứa nicotine gây nghiện, gây hại cho sức khỏe con người có thể phát sinh trong thời gian tới. Định hướng này hoàn toàn phù hợp với Nghị quyết số 160/NQ-CP của Chính phủ về việc cấm các sản phẩm thuốc lá mới khác.

Để quá trình thực thi pháp luật sau này không gặp vướng mắc trong việc xác định hành vi vi phạm, dự thảo luật đã bổ sung và làm rõ khái niệm tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng. Cụ thể, đại diện cơ quan soạn thảo giải thích đây là hành vi tổ chức, cá nhân chủ động tiếp cận người tiêu dùng bằng lời nói, hành động, tài liệu, sản phẩm hoặc phương tiện liên lạc. Hành vi này nhằm mục đích giới thiệu, chào mời, tư vấn hoặc cung cấp thông tin để thúc đẩy người dân mua và sử dụng các sản phẩm thuốc lá.

Những sửa đổi, bổ sung này bám sát định hướng chung của cơ quan điều hành nhà nước. Vào ngày 28/8/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 257/NQ-CP về phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 8. Thông qua nghị quyết này, Chính phủ cơ bản thống nhất sự cần thiết của việc xây dựng dự án luật nhằm khắc phục những bất cập hiện hành trong quá trình thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Việc sửa đổi luật đảm bảo thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, đồng thời hoàn thiện cơ sở pháp lý vững chắc cho chính sách cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác và cấm trưng bày thuốc lá trên thị trường.